برنامه ریزی درسی

تهیه و تنظیم : محمّد چگنی زاده

دانشگاه آزاد اسلامی ، دانشکده علوم انسانی

رشته کارشناسی آموزش ابتدایی

سال تحصیلی : 93-92

چرا ریاضیات می خوانیم

   شايد ساده ترين توضيح در مورد علّت يادگيري رياضيات ، آن باشد كه رياضيات با زندگي ما و به طور كلي با جهان اطراف ما عجين شده است.

اهداف كلي آموزش رياضي در دورة آموزش عمومي(ابتدایی )

n       1- كسب دانش هاي ضروري  

n       2- كسب مهارت هاي ضروري  

n       3- كسب نگرش هاي ضروري  

1-      كسب دانش هاي ضروري

2-      دانش هاي ضروري در علم رياضي مفاهيم پايه هستند كه با تغيير زمان و گسترش علم به ثابت بودن آن اطمينان نسبي داريم و نياز به آن ها يك نياز هميشگي است . براي مثال ، مفاهيم جمع ، تفريق ، ضرب و تقسيم يك نياز روزمره است كه براي زندگي آينده نيز به آن احتياج داريم. اما فنون محاسباتي و نوع دست يابي به آن در حال تغيير است .

3-      دانش آموزان بايد مجموعه اي كافي از مفاهيم و اصول را ، كه با آموزش در دوره ي متوسطه دانشگاه متناسب است و در سواد علمي فناورانه نيز تأثير دارد ، در دوره ي آموزش عمومي فرا گيرند.

2- كسب مهارت هاي ضروري

o      مهارت ها در آموزش رياضي ، در واقع راه هاي يادگيري هستند.

o      مهارت هاي مورد تأكيد در آموزش رياضيات عبارت اند از :

o       1- حل مسأله 2- كشف  - استدلال 3- اندازه گيري              4- محاسباتي عددي و عملياتي ذهني 5- تخمين و تقريب عددي

o      6- استفاده از نمودارها و شهود هندسي  7- فرضيه سازي و نظريه پردازي 8- شمارش  9- الگويابي و مدل سازي          10- استفاده از ابزار و فناوري

نكاتي در خصوص مهارت ها

o      1-هر يك از مهارت ها مانند چتري روي دانش ها ومفاهيم قرار مي گيرند.

o      2- هر حرفه و شغلي ابزار خاصي خود را دارد و در واقع ، مهارت ها ابزار يادگيري رياضيات هستند و در درك بهتر مفاهيم رياضي ، دانش آموزان را ياري مي دهند .

o      3- در ارائه فعاليت هاي مهارتي به دانش آموز هميشه تفاوت و توانايي هاي فردي آنان را مدّ نظر داشته باشيد ، زيرا دانش آموزان در توانايي مهارتي با هم متفاوت اند .

o      4- مهارت ها آموزش دادني هستند و گسترش آن ها به زمان نياز دارد.

 

3كسب نگرش هاي ضروري

4-      نگرش يعني تمايل به اقدام در يك مسير معين. كه از مجموع كسب دانستني ها و مهارت هاي ضروري در دانش آموزان ايجاد مي شود.

5-      به نوعي مي توان گفت در آموزش رياضي ، دانش ها و مهارت ها تقريباً مشترك هستند ، ولي در قسمت نگرش ها با توجه به ارزش هاي حاكم بر جامعه ، تفاوت هايي ديده مي شود.

6-      اما بخش هاي زيادي از نگرش ها از جمله تمايل به همكاري گروهي ، نقش رياضيات در زندگي روزمره ، تعامل بين طبيعت و رياضيات و تعامل بين رياضيات وفناوري مورد اتفاق تمام برنامه هاي درسي است .

اهداف آموزش ریاضی در دوره ابتدایی

—            1- ایجاد توانایی برای انجام محاسبات عددی در زندگی روزمره

—            2- پرورش نظم فكری و درست اندیشیدن از طریق آموزش بكار بردن صحیح دانسته‌ها برای به دست آوردن نتیجه‌ها

—            3- ایجاد توانایی در انجام دادن محاسبات ذهنی و حدس و تخمین زدن كمیت‌ها در حدود نیازهای زندگی روزمره

—            4- آموزش ریاضیات مورد نیاز در رابطه با سایر دروس دوره ابتدایی

—            5- ایجاد توانایی در برآورد راه حل مسائل و حدس جواب آن‌ها

—            6- ایجاد توانایی درك محتوای ریاضی مسائل به قالب ریاضی در آوردن و حل آن‌ها

 

فهرست مطالب کتاب ریاضی پایه ششم

کسر متعارفی

عدد های اعشاری

اندازه گیری طول زاویه

عدد های تقریبی

نسبت و تناسب و درصد

آمار و احتمال

اندازه گیری سطح و حجم

مختصات و عدد های صحیح

کسر و عدد مخلوط

نمایش اعداد اعشاری

اندازه گیری طول

تقریب زدن – قطع کردن

جدول تناسب

جمع آوری و نمایش داده ها

مقایسه و اندازه گیری سطح

محور مختصات

مقایسه و ساده کردن کسر ها

جمع ،تفریق،ضرب اعداد اعشاری

فاصله

گرد کردن

مقدارهای تناسب

نمودارها و تفسیرنتیجه

مساحت شکل های هندسی

تقارن و مختصات

جمع و تفریق

تقسیم یک عدد بر عددطبیعی

مقایسه و اندازه گیری زاویه ها

نمایش عددهای تقریبی روی محور

تسهیم به نسبت

مفهوم احتمال

مقایسه و اندازه گیری حجم

عددهای صحیح

ضرب و تقسیم

تقسیم یک عدد برعدداعشاری

انواع زاویه ها

محاسبه ی تقریبی و ترتیب انجام عملیات

درصد و ریاضیات مالی

احتمال تجربی و ریاضی

حجم شکل های هندسی

کاربرد عددهای صحیح در جمع و تفریق

 

اهداف فصل پنجم ریاضی ششم ابتدایی 

1- یافتن نسبت بین اجزای مختلف یک مجموعه و بیان آن

2- حل مسأله های مربوط به تناسب

3- شناخت نمادهای گوناگون نسبت و بیان آن ها

4- تبدیل نسبت های کسری به نسبت های صحیح

جدول تناسب :
نسبت بین شکل های داده شده را بیان می کند.

نسبت هایی که به طور واضح بیان نشده اند را با محاسبه به نسبت های واضح تبدیل می کند.
 
مقایسه ی نسبت ها را به مقایسه کسر ها تبدیل می کند.
 
مقدارهای متناسب:  

مقدار های متناسب را از مقدارهای نامتناسب تشخیص می دهد.

 
مسأله های داده شده را با استفاده از جدول تناسب حل می کند.


مسأله های پیچیده رابه مسأله های ساده و مرحله ای تبدیل می کند.


قبل از حل کردن مسأله ها فهرست و ترتیبی از زیر مسئله ها تهیّه می کند.

مقدارهای متناسب:  

مقدار های متناسب را از مقدارهای نامتناسب تشخیص می دهد.

 
مسأله های داده شده را با استفاده از جدول تناسب حل می کند.


مسأله های پیچیده رابه مسأله های ساده و مرحله ای تبدیل می کند.


قبل از حل کردن مسأله ها فهرست و ترتیبی از زیر مسئله ها تهیّه می کند.

تسهیم به نسبت :

نسبت ضلع به محیط اشکال هندسی را بیان می کند.

نسبت ضلع به محیط را به صورت کسر بیان می کند.

 

مفهوم تسهیم به نسبت را در چند جمله ی کوتاه توضیح می دهد.

مسأله های مربوط به تسهیم به نسبت را به درستی حل می کند و سهم هر کس را دقیقاً مشخّص می نماید. 

درصد و ریاضیات مالی

نسبت های داده شده را با هم مقایسه می کند.

در چند جمله ی کوتاه مفهوم مالیات را توضیح می دهد.

 

اعداد اعشاری را به صورت درصد نمایش می دهد.

مسأله های مربوط به مالیات را حل می نماید .

کسرهای بزرگ تر از واحد را با میزان درصد تورّم لازم بیان می کند.

مالیات بر ارزش افزوده ی کالا ها را از طریق جدول تناسب محاسبه می نماید.

 

جدول عرصه و عناصر

عرصه ها

خود

خلق

خلقت

خدا

عناصر

علم

(حیطه ی شناختی) 

نسبت بین اجزای مختلف یک مجموعه را بیان کند.

نسبت های کسری را به نسبت های صحیح تبدیل کند.

با مشورت با گروه ، چند نمونه از کاربرد های نسبت در جامعه را بیان کند.

باجست و جو در اطراف به مجموعه های متناسب اشاره کند.

با توجه به آفریده های خداوند و تناسب به کار رفته شده در خلقت آن ها به وجود خالقی توانا پی  برد.

تفکّر و تعقّل

با اندیشیدن ،مسأله های کتاب را حل کند.

درباره ی تناسب به کار رفته در صورت دوستانش فکر کرده و صحبت نماید.

درباره ی چگونگی استفاده از تناسب در زندگی روزمره فکر کرده و توضیح دهد.

با اندیشیدن در تناسب اندام به کار رفته شده در مخلوقات به لطف و مهربانی خداوند پی ببرد.

ایمان و باور

(نگرش – عاطفه )

 برای حفظ تناسب اندام خودش احساس نیاز کند.

به جست و جوی تناسب به کار رفته در روابط بین خودش و سایر اعضای گروه علاقه مند بشود. 

همه ی پدیده ها را آفریده ی خداوند می داند وبرای حفظ و مراقبت از آن ها ارزش قائل می شود.

آفرینش جهان متناسب  را باور دارد و ایمان دارد که کسی جز خداوند قادر به خلق چنین مجموعه ای نیست.

اخلاق

در استفاده ی از نعمت های الهی تناسب لازم را رعایت نماید.

 استفاده ی بهینه ازنعمت های خداوند را به دوستانش توصیه کند. 

جهت حفظ منابع طبیعی ومجموعه های متناسب موجود در آن   احساس مسولیت  کند.

برای مجموعه های متناسب که نشانه ای از لطف پروردگار ند ارزش قایل می شود.

عمل(مهارتی )

مسأله های مربوط به  نسبت را به درستی حل  کند و سهم هر کس را دقیقاً مشخص  نماید. 

نسبت به عملکرد دیگران در تقسیم سهم الارث اظهار نظر کند.

به مناظر طبیعی و تناسب به کار رفته شده در آن ها با دقت بیشتری بنگرد.

با نقاشی یک جنگل و رعایت تناسب بین اجزای آن و نگارش جمله ای در بالای آن از خداوند تشکّر کند.